GENERAŁ DYWIZJI STANISŁAW KOPAŃSKI

Urodził się 19 maja 1895r. w Petersburgu . Studia w instytucie inżynierii przerywa wojna. Po kursie w szkole artylerii otrzymuje przydział do trzeciej baterii w 2 dywizji kawalerii.
W roku 1917 dociera do pierwszego korpusu pod Bobrujskiem , a po jego zdemobilizowaniu rozpoczyna  studia na Wydziale Inżynierii Lądowej Politechniki Warszawskiej, lecz przerywa je w 1918r. i z 1 Pułkiem  Ułanów Krechowieckich wyrusza na front pod Lwowem. W  1919r.  walczy w Wilnie pod Beliną-Prażmowskim i zostaje ranny w lewe oko, które traci pomimo operacji.
   W 1920r. walczy pod Brasławiem , na Wołyniu i pod Komarowem.   Przerwane studia podejmuje na nowo w 1921r., które kończy w 1923r. z dyplomem inżyniera dróg
i mostów , po czym powraca do służby w wojsku.

W 1929r. Kończy dwuletnie studia na Ecole Superieure de Guerre w Paryżu. Pracował w oddziale
 III Sztabu Głównego, a po kilku miesiącach otrzymuje przydział do 6 PAC-u we Lwowie. W 1935r. Zostaje zastępcą dowódcy wojsk pancernych.  Przed wybuchem wojny w 1939r. -jako pułkownik- powraca na stanowisko szefa oddziału  III Sztabu Głównego .

gen stanislaw kopanski

Po kampanii wrześniowej  przechodzi granicę i zostaje internowany do Rumunii. Stamtąd przedostaje się do Francji , do Paryża. W krótkim czasie Naczelny Wódz gen. Sikorski mianuje go dowódcą tworzącej się  w Syrii Brygady Karpackiej. Po kapitulacji Francji, przedostaje się z Brygadą do Palestyny pod dowództwo brytyjskie.  Otrzymuje awans na generała brygady. W grudniu 1941r. po wyjściu brygady z Tobruku, rozgrywa pod El Ghazala dwudniową bitwę mającą duże znaczenie operacyjne.

gen stanislaw kopanski

W maju 1942r. obejmuje dowództwo 3 Dywizji Strzelców Karpackich, które sprawuje do lipca 1943r., do chwili powołania go na stanowisko szefa sztabu N.W.w Londynie. W 1944r. zostaje generałem dywizji.
Zmarł 23 marca 1976 i pochowany został na cmentarzu Northwood w Londynie.

GENERAŁ  DYWIZJI BRONISŁAW DUCH

     Urodził się 15 listopada 1896 r w Borszczowie. Szkołę średnią ukończył w  Samborze.
W pierwszej wojnie światowej bierze udział ( 3Pułk Legionów) w walkach pod Łużanami na Bukowinie (dwukrotnie ranny), na Wołyniu pod Kostiuchnówką i w walkach odwrotowych nad Stochodem . Pod Kaniowem dostaje się do niewoli niemieckiej , z której udaje mu się zbiec i dotrzeć do likwidującego się korpusu gen.Dowbór-Muśnickiego w Bobrujsku . Stamtąd przedostaje się do Murmńska i walczy z bolszewikami nad rzeką Onegą. Po opuszczeniu Murmańska przez oddziały alianckie  (gen. Ironside) , przybywa do Edynburga , skąd wkrótce przedostaje się do Polski i melduje się Józefowi Piłsudskiemu. W wojnie polsko -  bolszewickiej w 1920r  -jako kapitan- dowodzi 3 batalionem murmańskim.
    W 1938r  - w stopniu pułkownika- jest dyrektorem w centrum wyszkolenia piechoty w Rembertowie.
    We wrześniu 1939r ,  dowodzi 39 dywizją piechoty i toczy walki w okolicach Zamościa i Krasnegostawu . Po złożeniu broni, przez Węgry przedostaje się do Francji i zostaje mianowany przez Naczelnego Wodza dowódcą dywizji grenadierów , a w maju 1940r awansowany do stopnia generała brygady. po kapitulacji Francji dostaje się do Anglii i z polecenia gen. W. Sikorskiego kieruje ochotniczą akcją rekrutacyjną wśród Polaków w Kanadzie i Stanach Zjednoczonych Ameryki Północnej .
   W 1943 roku zostaje mianowany dowódcą 3 Dywizji Strzelców Karpackich, którą dowodzi przez całą kampanie włoską . W 1945r otrzymuje awans na generała dywizji .
   Zmarł 9 października 1980r i został pochowany na cmentarzu wojennym na Monte Cassino.


gen. bronislaw duch

 

NASI GENERAŁOWIE W ŻYCIU ZWIĄZKU KARPATCZYKÓW - 3 DSK

   Gen. Stanisław Kopański dowódca Samodzielnej Brygady Strzelców Karpackich, która 3 maja 1942r została rozwinięta w 3 Dywizję Strzelców Karpackich, został mianowany jej dowódcą , na którym to stanowisku pozostał do końca lipca 1943 roku tj. do powołania go na stanowisko szefa sztabu Naczelnego Wodza w Londynie.
   Gen. Bronisław Bolesław Duch dnia 6 sierpnia 1943 roku został mianowany dowódcą  3 Dywizji Strzelców Karpackich, którą objął 15 września 1943 roku i dowodził nią przez całą kampanię włoską  aż do jej rozwiązania w Wielkiej Brytanii.
   Obaj generałowie byli czynnymi członkami Związku Karpatczyków 3 DSK.  Gen. Stanisław Kopański brał udział we wszystkich uroczystościach rocznicowych Dywizji oraz niektórych walnych zebraniach i opłatkach Związku.
   24 marca 1974r na Walnym Zebraniu delegatów  Kół i członków Związku zwrócił się z następującym apelem do Karpatczyków o pomoc i poparcie finansowe  dla wydawnictwa "Polskie Siły Zbrojne w drugiej wojnie światowej ".
   Sprawa ta jest o tyle ważna że wobec tendencyjnych opracowań ukazujących się w kraju należy udostępnić badaczom dokumenty będące w posiadaniu Komisji Historycznej w Londynie. Chodzi tu przede wszystkim o okresy obejmujące wkroczenie wojsk sowieckich do Polski, deportacje i formowanie wojsk polskich w ZSRR. Generał zakończył; do kogo mam się zwracać o pomoc jak nie do  Karpatczyków.
   Na opłatku karpackim 26 stycznia 1975 r. prezes W. Maciejczyk wręczył gen. Stanisławowi Kopańskiemu czek od Karpatczyków na wydawnictwo ''Polskie Siły Zbrojne  w drugiej wojnie światowej" na sumę 150 funtów. Była to odpowiedź na apel Generała na Walnym Zebraniu w marcu 1974 r. Wyraźnie wzruszony Generał złożył na ręce prezesa podziękowanie dla wszystkich Karpatczyków.
   Na Opłatek Karpacki  1 lutego 1976r gen. S. Kopański nadesłał na ręce  prezesa list następującej treści;
Dziękuje bardzo za zaproszenie mnie na opłatek Rodziny Karpackiej. Ku mojemu szczeremu żalowi ,z powodu stanu mojego zdrowia, nie będę mógł niestety przyjechać na tak miłe zawsze dla mnie zebranie. Żałuję tym bardziej, że wiem jak wielu moich przyjaciół  i kolegów będzie na tym opłatku.
   Proszę Pana prezesa o przekazanie wszystkim uczestnikom zebrania  moich z serca idących i najlepszych życzeń osobistych.
   Był to ostatni kontakt gen. Stanisława Kopańskiego z jego żołnierzami. Odszedł od nas na zawsze 23 marca 1976r. Został pochowany na cmentarzu w Northwood w Londynie.
 

ZAGRANICA

   Na zaproszenie Koła Chicago z okazji 25-tejrocznicy powstania  3DSK w roku 1974 wziął udział gen. Stanisław Kopański, gdzie pod pomnikiem Kościuszki odebrał defiladą 3-cio majową i był głównym mówcą.
   Ponownie Koło Karpatczyków w Chicago gościło gen. Stanisława Kopańskiego  w 20-tą rocznicę powstania SBSK .
   W 25-tą rocznicę SBSK  przybył gen. S. Kopański do Chicago 23 III 1965r.  gdzie wziął udział we wręczeniu sztandaru Kołu Karpatczyków, ufundowanego przez Koło Ziemi Wołyńskiej im. Juliusza Słowackiego z Chicago.  Wbił tutaj  Generał pamiątkowy gwóźdź od Zarządu Głównego Związku Karpatczyków 3 DSK z Londynu.
   W dalszej podróży odwiedził Generał Karpatczyków w Toronto (Kanada). Następnie w Sydney i Melbourne w Australii oraz Laucestone i w Hobart (Tasmania) gdzie wziął udział w uroczystym obchodzie  25-tej rocznicy powstania SBSK.
   24 maja 1973r Koło Karpatczków w Toronto podejmowało uroczyście gen. S. Kopańskiego z okazji jego przybycia do Ottawy w celu utworzenia Polskiego Oddziału Pamiątek Wojskowych w Muzeum Ottawskim. Tutaj Generał dekorował sztandar Hufca Harcerzy "Karpaty" choinką  karpacką.
   25 maja 1971r gościli u siebie gen. S. Kopańskiego Karpatczycy w Edmonton, Alta w Kanadzie w ramach Walnego Zjazdu Kombatantów z całej Kanady. Adiutantem Generała był mjr. Jan Bednarski (Karpatczyk) przewodniczący Komitetu Karpatczyków 3DSK w Edmonton.
   Gen. Bronisław Duch od chwili powołania do życia Związku Karpatczyków 3 DSK do jego zgonu w dniu 9 października 1980r piastował funkcję przewodniczącego Rady Głównej Związku. Brał udział we wszystkich obchodach rocznicowych powstania 3 DSK, bitwy o Monte Cassino, powstania Związku Karpatczyków, na których pełnił rolę gospodarza. Brał udział we wszystkich walnych zebraniach związku, opłatkach karpackich i imprezach dochodowych. Brał również udział w obchodach organizowanych przez Koła terenowe i oddziałowe.
   Wszystkie poważne problemy Związku były omawiane z Generałem i dyskutowane na różnych spotkaniach. Przyjmował u siebie przedstawicieli kół zamorskich, którzy odwiedzali Go jako swojego dowódcę i dzielili się z Nim swoimi problemami i kłopotami. Dla nikogo nie skąpił czasu oraz dobrej ojcowskiej rady i słowa. Toteż zyskał sobie uznanie, przywiązanie i wdzięczność Karpatczyków. Swoim autorytetem udziałem w pracach Związku i demokratycznym podejściem  przyczynił się walnie do rozwoju Związku.
   Na zaproszenie Koła Karpatczyków w Chicago w roku 1962 (19 V) gen. B. Duch wziął udział  w uroczystościach 20-tej rocznicy powstania 3 DSK, w czasie których przyjął do Rodziny Karpackiej 5-tą Karpacką Drużynę Harcerską.
   W tym samym roku (23 V) przyjmowali u siebie Generała Karpatczycy w Toronto, w Niagara On  The Lake i w Montrealu, gdzie złożył wizytę gen. Kazimierzowi Sosnowskiemu. Następnie w Buffalo, gdzie został powitany przyznaniem Mu honorowego klucza miasta.
   Wszędzie swojego dowódcę i przewodniczącego Rady Głównej Związku Karpatczyków witali i przyjmowali gościnnie Jego  żołnierze.
   W ciągu kilkutygodniowej podróży gen. B. Duch miał możność zetknięcia się z wybitnymi osobistościami Polonii Amerykańskiej i Kanadyjskiej a przede wszystkim z emigracją żołnierską. Z podróży swej wyniósł głębokie przekonanie o szczerym i niezmiennym patriotyzmie  wszystkich Polaków w Ameryce Północnej i Kanadzie, widzących w zjednoczonym  wysiłku wszystkich Rodaków najlepszą drogę do najważniejszego celu jakim jest przywrócenie Polsce niepodległości.
   Gen. Bronisław Duch do ostatniej chwili swego życia brał udział w życiu Związku Karpatczyków 3 DSK. Przyjmował członków Zarządu Głównego.  Z dużym zainteresowaniem śledził przygotowania do światowego zjazdu byłych żołnierzy Dywizji Karpackiej w roku 1980 w Kanadzie i wyrażał głęboki żal, że osobiście nie może wziąć.
   Nie danym Mu był spocząć w Polsce, o wolność której walczył od młodych lat. Odszedł na wieczny spoczynek 9 października 1980r.
   Na żałobne nabożeństwo w wypełnionym po brzegi kościele św. Andrzeja Boboli w Londynie w dniu 17 października przybyli ;  Prezydent Rzeczpospolitej Edward Raczyński, przedstawiciele życia wojskowego , politycznego, kombatanckiego i społecznego oraz Karpatczycy i Grenadierzy z Londynu i licznych ośrodków poza londyńskich. Do kościoła trumnę wnieśli na swych ramionach wierni towarzysze Zmarłego - Karpatczycy. W mundurach polowych wystąpił poczet ze sztandarem bojowym Dywizji. Byłyy sztandary harcerskie, SPK, szkoły Fowley Court i organizacji społecznych. Na niesionych poduszkach z odznaczeniami Generała wyróżniły się trzy Krzyże Orderu Wojennego Virtuti Militari - III, IV i V klasy.
   Mszę świętą odprawił ksiądz prałat Karol Zieliński w asyście licznego duchowieństwa. Kazanie wygłosił Karpatczyk ks. prałat Witold Jarecki.
    

Po egzekwiach, ze stopni ołtarza , przemówił Prezydent RP ;
   Żegnam dziś w tym miejscu śp. Generała Dywizji i Generalnego Inspektora Sił Zbrojnych Bronisława Ducha. Mówcy bardziej ode mnie kompetentni sławić będą talent i zasługi Jego jako dowódcy w bitwach na tylu frontach- dla Ojczyzny. Wspominam Go jako wzór żołnierza- obywatela. Należał do tych ludzi wybitnych, prostych i szczerych w obejściu, do których mamy zaufanie i dla których odczuwamy przyjaźń , ale których znacznie i wymiar oceniamy w całej pełni dopiero w perspektywie miejsca i czasu.
   Ten niegdyś legun , oficer  pod Rarańczą , Kaniowem, Murmańskiem, kampanii z 1920r , dowódca  w kampanii wrześniowej i na pobojowiskach Francji w roku 1940 wreszcie zdobywca góry klasztornej Monte Cassino nie spoczywał w latach późniejszych na laurach ani się nie wynosił. Chciał służyć i służył do końca Polsce.
   Kiedy przed kilku miesiącami widziałem Go po raz ostatni i słysząc o Jego chorobie pytałem o stan zdrowia, zapewnił mnie , że ma dość sił, by pełnić powierzone  Mu zadanie.
   Bronisław Duch odchodząc od nas, zajął należne Mu miejsce w  Panteonie polskiej sławy - obok Czarnieckich i Żółkiewskich, Dąbrowskich i Kniazewiczów, Andersa i Kopańskiego.
   Żegnam Cię , Generale i cześć oddaje głęboką imieniem Rzeczpospolitej i wszystkich wiernych rodaków , rozsianych na pięciu kontynentach.
   Po mszy św. trumnę przewieziono do Krematorium West London przy Harrow Road gdzie przed spopieleniem modły odprawił ks prałat W. Jarecki. Ostatni raz żegnali Generała przedstawiciele ; Stowarzyszenie Polskich Kombatantów , Polskiego Ośrodka Społeczno- Kulturalnego, szkoły Fawlely Court.
   Urna z prochami Generała została w późniejszym czasie złożona na cmentarzu Monte Cassino, tuż poniżej pomnika poległych Jego żołnierzy na wzgórzu 593.

O nas

3 DYWIZJA STRZELCÓW KARPACKICH - powstała 3 maja 1942 w Qastina w ówczesnej Palestynie przez połączenie Samodzielnej Brygady Strzelców Karpackich (SBSK), okryta chwałą w Libii: w Tobruku, Gazali i Bardii; z nowo przybyłymi z Rosji dywizjami 9. i 10. Dywizji Piechoty -złożonymi z ochotnik6w zwolnionych z sowieckich więzień, "gułagów"- obozów pracy przymusowej i zsyłek.

Kontakt

Facebook