ZWIĄZEK KARPATCZYKÓW 3 DSK

Rok 1945, rok zakończenia drugiej wojny światowej nie przyniósł żołnierzom polskim walczącym u boku aliantów zachodnich upragnionego celu — WOLNEJ I NIEPODLEGŁEJ POLSKI. Podczas gdy żołnierze armii alianckich z radością wracali do swoich domów, do rodzin, do swoich krajów, przed żołnierzami polskimi stanela smutna i twarda rzeczywistość: powrót do zniewolonej Polski, rządzonej przez narzucony reżym komunistyczny, czy pozostanie w wolnym świecie i głoszenie prawdy o nieprawościach opierającej się na sowieckich bagnetach reżymu. Przygniatająca większość, w proteście przeciwko postanowieniom poczdamskim i jałtańskim zdecydowała się na pozostanie na Zachodzie.
Jeszcze na ziemi włoskiej w roku 1947 z wielkim bólem i żalem do aliantów, musieli żołnierze polscy złożyć sprzęt wojenny i bron którą wyrąbywali niedokończoną drogę do Kraju. W przewidywaniu dalszej walki, chociaż nie z bronią w ręku, gen. Bronisław Duchu dowódca 3 Dywizji Strzelców Karpackich, w pierwszą rocznice  bitwy o Monte Cassino, 18 V 1945 r. zwrócił się do Karpatczykow następującymi słowami:

"Od Monte Cassino upłynęło rok zaledwie. Wyrosły nowe mogiły i krzyże na zwycięskim szlaku naszych walk — zadano nam nowe ciężkie ciosy w JAŁCIE — a my idziemy naprzod  z wiara i niezłomną siłą — wpatrzeni w Polskę. Jest to jedyna , nasza droga — polska droga.
Nasze hasło na dalszą drogę: Iść dalej do naszej Polski z taką samą siłą wiary i ufności w przyszłość Polski i z taką sama  niepohamowaną wolą łamania przeszkód i trudności, z jaka szliśmy na polach walk — aż do pełnego zwycięstwa —   az  do chwili, dopóki nasz stary Zygmunt na Wawelu nie zabije  radośnie, i dopóki wszystkie dzwony polskich kościołów nie  ogłoszą radosnej wieści WYZWOLENIA POLSKI."

Z myśla o dalszej walce o wolną Polskę dnia 15 czerwca 1945 r. w Anconie we Włoszech, w przededniu rozwiązania największego związku wojska polskiego na zachodzie — 2 Korpusu — żołnierze jego złożyli następujące ślubowanie:
"My wojsko suwerennej Rzeczypospolitej Polskiej, wierne przysiędze żołnierskiej, składamy dzisiaj wobec Boga, wobec naszych sztandarów wojskowych oraz wobec grobów naszych poległych kolegów, następujące ślubowanie: zespoleni z dążeniami całego Narodu w Kraju, jak na obczyźnie, ślubujemy trwać nadal w walce o wolność Polski, bez względu na warunki, w których przyjdzie nam żyć i działać."

We wrześniu 1946 roku rozpoczęliśmy dalszą tułaczkę transportem morskim do Anglii. Tutaj w nowej organizacji pod nazwą „Polski Korpus Przysposobienia i Rozmieszczenia” przechodzili żołnierze — wszystkich stopni — przygotowanie do życia cywilnego. 3 DSK tworzyła w PKPR zgrupowanie dywizyjne, którym dowodził dalej gen. Bronisław Duch.
Generalnym InspektoremPKPR był gen. Stanisław Kopański. Dowódcą Armii był gen. Sir Olivier Leese, dawny dowódca sławnej 8 Armii Brytyjskiej. Zanim Karpatczycy zostali rozmieszczeni po całym świecie, przez dwa lata jeszcze żyła w skupieniu „Rodzina Karpacka”.
Z Anglii po przeszkoleniu i demobilizacji wyjeżdżali b. żołnierze do różnych krajów wybranych dobrowolnie przez siebie. Już z Włoch nieliczna grupa żołnierzy powróciła do Kraju. Z 18.000 żołnierzy dywizji, przybyłych z Włoch do Anglii, w cyfrach przybliżonych; 4.000 wyemigrowało poza Anglię a mianowicie: do Argentyny, Stanów Zjednoczonych, Australii — na Tasnjanię — Kanady, Nowej Zelandii, około 9.000 pozostało w Anglii i około 5.000 powróciło do Polski. Mała ilość wyemigrowała do Brazylii, Afryki, Wenezueli, Francji i Włoch. Cyfry te ulegały dalszym zmianom na skutek późniejszych wyjazdów głównie do USA i Kanady.
W takich warunkach, już na ziemi włoskiej, powstaje myśl, a nawet zalążki, organizacji koleżeńskich b. żołnierzy w celu utrzymania ze sobą łączności bez względu na kraj osiedlenia. W Anglii gen, Władysław Anders wydał wytyczne odnoszące się do organizowania b. żołnierzy PSZ.

Z chwilą zarządzenia rozwiązania 3 DSK w połowie grudnia 1947 r. gen. Bronisław Duch wysunął projekt zrzeszenia się kół w jeden Związek Karpatczyków. Powołał do życia tymczasowy zarząd główny z płk. dypl. Józefem Smoleńskim, zastępcą dowódcy dywizji, jako przewodniczącym. Zarząd ten wydał wytyczne do organizacji kół oddziałowych, opracował projekt statutu, który został zatwierdzony przez dowódcę dywizji. Pierwszy walny zjazd delegatów kół oddziałowych 3 DSK odbył się 26 września 1948 r. w Ognisku Polskim w Londynie z udziałem gen. W. Andersa, gen. S. Kopańskiego i gen. B. Ducha. Na tymże zebraniu został uchwalony statut i wybrany pierwszy Zarząd Główny, z prezesem płk. dypl. Józefem Smoleńskim; członkowie: Adam Chrapkiewicz, Jan Bielatowicz, Olgierd Dunin-Borkowski, Kasperski, Kopczyński. Marian Winogrodzki, Rappaport. Zjazdowi przewodniczył Czesław. Hanus.
Tymczasowy Zarząd Główny powołał dowódca dywizji w 1947 roku ale datę 26 września 1948 r. — uchwalenie statutu i wybór pierwszego Zarządu Głównego — należy uważać za oficjalne powołanie do życia „Związku Karpatczyków 3 DSK.”
Statut określa cele i zadania związku: utrzymanie postawy ideowo-niepodlegiościowej byłych żołnierzy dywizji, pielęgnowanie koleżeństwa, tradycji i historii dywizjii i przekazanie jej młodszy pokoleniom, popieranie akcji dążących do realizacji niepodległość ciowych celów emigracji, pomoc w załatwianiu spraw
związanych ze służbą w dywizji oraz uzyskiwanie pomocy materialnej dla byłych żołnierzy dywizji w instytucjach do tego celu powołanych.
Związek Karpatczyków 3 DSK jest organizacją koleżeńską, skupiającą byłych żołnierzy dywizji bez względu na kraj ich osiedlenia. Władzami Związku są: Walne Zebranie Delegatów Kół. Rada Główna, Zarząd Główny, Komisja Rewizyjna, Sąd Koleżeński.
Koła rządzą się własnymi statutami, które nie mogą być sprzeczne ze statutem uchwalonym przez walne zebranie delegatów kół.
Przewodniczącym Rady Głównej jest ostatni dowódca dywizj: Inne władze pochodzą z wyboru na walnym zebraniu delegatów kół.
Pierwszy zarząd główny rozpoczął swoją pracę, kiedy jeszcze większość żołnierzy dywizji była w PKPR, a rozmieszczenie kó pokrywało się zasadniczo z zakwaterowaniem oddziałów na terenie Anglii.
Ilosc członków odpowiadała ilości żołnierzy w oddziałach, a nazwy kół nosiły nazwy oddziałów. Tak zarząd główny jak i zarządy kół znalazły się w Londynie, gdyż tutaj osiedlili się dowódcy oddziałów.
Zarząd Główny wysłał meldunek z datą 8 października 1948 r. o powołaniu do życia Związku Karpatczyków 3 DSK i ukonstytuowaniu sie Zarządu Głównego, podpisany przez przewodniczącego Rady Główej gen. Bronisława Ducha i prezesa Zarządu Głównego płk. dypl. Józefa Smoleńskiego do: Prezydenta RP Augusta Zaleskiego, Generalnego Inspektora PSZ gen. dyw, Władysława Andersa, ministra spraw wojskowych gen. dyw. Mariana Kukiela i Generalnego Inspektora PKPR gen. dyw. Stanisława Kopańskiego.
Na początku 1949 roku, poza komórką likwidacyjną dywizji, wszyscy żołnierze przeszli do życia cywilnego. Stany członków w kołach zaczęły szybko ulegać zmianie. Wielu żołnierzy, odchodząc do życia cywilnego, nie podawało swoich adresów. Powodem tego stanu rzeczy była praca zawodowa i troska o byt materialny rodziny. Z czasem doszło do takiego stanu, że ciężko były wybrać zarząd. Walne zebrania w kołach nie odbywały się. W niektórych kolach działalność całkowicie zamarła. W takiej sytuacji już do roku 1958 zaczęto dyskutować na walnych zebraniach delegatów połączenie się kół w jeden centralny związek.
W wyniku tych dyskusji na walnym zebraniu delegatów w dniu 12 maja 1963 r., na wniosek ówczesnego prezesa Władysława Maciejczyka została powołana do życia komisja reorganizacyjna i statutowa pod przewdnictwem ppłk. Olgierda Dunin-Borkowskiego. Na wniosek komisji reorganizacyjnej, która przeprowadziła rozmowy z zarządami kół, reorganizacja związku została uchwalona na zebranjn delegatów w dniu 26 stycznia 1964 r., a nowy statut dostosowany do zmienionych warunków organizacyjnych i życia
byłych żołnierzy został zatwierdzony na nadzwyczajnym zebraniu delegatów w dniu 25 października 1964 r.
Na mocy nowego statutu byli żołnierze dywizji mogli należeć do pozostałych kół: — 2 Brygady SK, 3 Karp. Pułku Artylerii Przeciwlotniczej i terenowego koła Bradford — ewidencyjnie do Zarządu Głównego w Londynie.
Od nadzwyczajnego walnego zebrania w dniu 25 października 1964 r. i wybrania zarządu głównego z prezesem Władysławem Maciejczykiem na mocy nowego statutu, zaczyna się trzeci okres organizacyjny związku.
Walne zebranie w dniu 23 maja 1965 r. było pierwszym, w którym wzięli udział wszyscy indywidualni członkowie związku i delegaci pozostałych kół.
Zarząd Główny, mając członków płacących składki bezpośrednio do niego, mógł rozwinąć szeroką działalność koleżeńską, społeczną i niepodległościową oraz rozpocząć regularne wydawanie „Gońca Kar¬packiego”, tego najważniejszego łącznika między Karpatczykami.
Zarząd Główny rozwinął szeroką akcję informacyjno-propagandowa za pośrednictwem Gońca Karpackiego, komunikatów, prasy i kontaktów osobistych. Do byłych żołnierzy dywizji docierały wiadomości o działalności związku, obchodach rocznicowych, spotkaniach koleżeńskich, zjazdach Karpatczyków po obu stronach Atlantyku. Budziło to u byłych żołnierzy dywizji tęsknotę należenia do rodziny karpackiej jaką jest Związek Karpatczyków. Dołączali do związku byli żołnierze dotychczas luzem chodzący, powstawały koła terenowe, skupiające żołnierzy różnych oddziałów i broni. Pociągało to zwiększenie obowiązków członków Zarządu Głównego i Kół, którzy bezinteresowną pracą służyli swoim towarzyszom broni, pielęgnowali historię i tradycje sławnej swojej dywizji, prowadzili dokumentację jej walk i dorobku nie tylko zbrojnego ale kulturalnego, oświatowego i społecznego.
W latach osiemdziesiątych ubiegłego wieku wielu byłych żołnierzy Dywizji zaczęło odchodzić na emerytury.Dawało im to możliwośc aktywnej pracy na rzecz Związku. 19 czerwca 1986 roku prezesem Zarządu Głównego został Józef Wojtecki. Czasy jego kadencji to złoty okres Związku. Przybyło kół. Goniec Karpacki wychodzi regularnie pod redakcją Mieczysława Kuczyńskiego.Trzecią niezwykle ważną osobą z tego okresu w życiu Związku  to pierwszy "karpatczyk w spódnicy" jak określają byli żołnierze Kazimierę Janotę-Bzowską. Pierwszy sekretarz główny Związku, prawa ręka prezesa Józefa Wojteckiego.To trio : Wojtecki,Kuczyński,Janota-Bzowska tworzą zewnętrzne oblicze Związku i są trzonem wewnętrznej siły.W 1989 roku zmienia sę ustrój w Polsce.3 maja 1992 roku prezes Wojtecki przekazuję replikę 3 Dywizji Strzelców Karpackich dla 22 Brygady Piechoty Górskiej. Marzenie żołnierzy tułaczy w końcu spełniło się. Był to wyjątkowy dzień dla Związku.  Kontakt z jednostką zostanie podtrzymany przez cały okres istnienia Brygady. W tych czasach Związku raz do roku odbywa się Sejmik Karpacki na terenie Wielkiej Brytanii. Uczestniczą w nich wszystkie koła. Zarząd Główny oprócz corocznego Opłatka Karpackiego i Walnego  Zebrania w ciągu roku organizuje conajmniej cztery zabawy taneczne. Związek jest dużą zintegrowana organizacją.Nawiązuję się kontakty ze szkołami w kraju. Ważne jest powiedzenie "Karpatczyków jest wszędzie pełno". Karpatczycy uczestniczą w życiu społecznym na emigracji i w Polsce.Dzięki Gońcowi Karpackiemu wiemy co dzieję się w życiu poszczególnych kół a także w kołach w Stanach,Australii,Kanadzie,Nowej Zelandii,Argentynie i wszystkich miejscach gdzie Związek posiada swoje koła.
1 lipca 2007 roku 22 Batalion Piechoty Górskiej Obrony Terytorialnej zostaje podporządkowany 21 Brygadzie Strzelców Podhalańskich zmieniając nazwę na 22 Batalion Piechoty Górskiej. Zmniejszył się także  Związek. Członkowie odchodzili na wieczną wartę,a koła terenowe były zamykane. W lipcu 2012 z powodu stanu zdrowia ze stanowiska prezesa zrezygnował Józef Wojtecki,pozostał on jednak prezesem honorowym w imię zasług dla Związku. Na jego miejsce wybrany został Stefan Mączka, który funkcję tą pełnił do 5 listopada 2014 roku kiedy odszedł na wieczną wartę. Związek nie organizuje już zabaw a na Walne Zebranie stawia się nie duża liczba byłych żołnierzy. W 2011 roku na Opłatku Karpackim po raz pierwszy pojawia się dwóch młodych ludzi w mundurach. Członkowie Living History Group First To Fight od razu zostają gorąco przyjęci przez Karpatczyków. Nikt wtedy nie wiedział w jak zażyłą wspólprcę przerodzą się te odwiedziny. Na przestrzeni lat wszyscy członkowi tej grupy oraz 3rd Polish Provost Squadron zostają przyjęci  w szeregi  Związku a z czasem do  Zarządu Głownego. W imię dewizy jest iż Związek musi funkcjonować do ostatniego żyjącego żołnierza Dywizji i Brygady. W marcu 2015 roku funkcję prezesa obejmuję Witold Szmidt. Wciąż istnieje zapotrzebowanie na Gońca Karpackiego,którego redaktorem od numeru 338 z 2011 roku jest Kazimiera Janota-Bzowska. Goniec do dziś jest rozsyłany do najdalszych zakątków świata. Szeregi  Związku zasilane są dziećmi i wnukami weteranów, którzy aktywnie się udzielaja i chcą dalszej kontynuacji pracy. Co roku odbywa się Opłatek Karpacki  i Walne Zebranie mimo iż praktycznie nie ma już innych działających kół i związków jednostek  Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie w Wielkiej Brytanii. Na Walnym Zebraniu w 2015 roku podjęto deyzje o zmianie statutu z myślą o wszystkich którzy do Związku chcą dołączyć. W 2016 roku ze zmianą statutu zmienia się nazwa i Związek nie jest już organizacją byłych żołnierzy lecz wszystich tych którym historia Samodzielnej Brygady Strzelców Karpackich oraz 3 Dywizji Strzelców Karpackich jest bliska sercu.
Karpatczycy działają dalej.


O nas

3 DYWIZJA STRZELCÓW KARPACKICH - powstała 3 maja 1942 w Qastina w ówczesnej Palestynie przez połączenie Samodzielnej Brygady Strzelców Karpackich (SBSK), okryta chwałą w Libii: w Tobruku, Gazali i Bardii; z nowo przybyłymi z Rosji dywizjami 9. i 10. Dywizji Piechoty -złożonymi z ochotnik6w zwolnionych z sowieckich więzień, "gułagów"- obozów pracy przymusowej i zsyłek.

Kontakt

Facebook